بامداد دوشنبه ۱۶ شهریورریزش معدن آلبلاغ در منطقه حفاظتشده ساریگل اسفراین واقع در استان خراسان شمالی یک کشته و دو مصدوم بر جا گذاشت.
حسین رستمی، سرپرست جمعیت هلال احمر خراسان شمالی، اعلام کرد که پس از دریافت گزارش حادثه، نیروهای پایگاه امداد و نجات عباسآباد و تیم آوار شعبه اسفراین به محل اعزام شدند و عملیات جستوجو و آواربرداری را آغاز کردند.
بهگفته او، دو مصدوم پس از دریافت اقدامات اولیه درمانی با همکاری نیروهای هلال احمر و اورژانس به مراکز درمانی منتقل شدند. فرد دیگری که زیر آوار گرفتار شده بود نیز با تلاش نیروهای آتشنشانی بیرون کشیده شد. عملیات امدادرسانی سرانجام با خارج کردن پیکر فرد جانباخته و تحویل آن به عوامل مربوطه پایان یافت.
حادثه آلبلاغ، در منطقهای رخ داده که سابقه حوادث معدنی در آن کم نیست. معدن سرب و روی آلبلاغ طی سالهای گذشته بارها بهدلیل برداشتهای غیرمجاز و ریزش حفرههای معدنی خبرساز شده و در سال ۱۳۹۸ نیز چندین نفر در حوادث مرتبط با این معدن کشته یا مصدوم شدند.
افزایش حوادث و ادامه برداشتهای غیرمجاز در نهایت به انجام عملیات اکتشافی از سوی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، ایمیدرو، انجامید و در سال ۱۴۰۲ پروانه بهرهبرداری معدن صادر شد. ذخیره این معدن حدود ۵۰۰ هزار تن سرب و روی اعلام شده است. با این حال، صدور مجوز بهرهبرداری بهتنهایی نتوانسته است مانع تکرار حوادث مرگبار در این محدوده شود.
معدن؛ یکی از پرخطرترین محیطهای کار
حادثه آلبلاغ در شرایطی رخ داده که مرگ کارگران در معادن ایران به پدیدهای تکرارشونده تبدیل شده است. انفجار معدن طبس در شهریور ۱۴۰۳ که دستکم ۵۲ کارگر را به کام مرگ کشاند، یکی از بزرگترین نمونههای این حوادث در سالهای اخیر بود. تنها در نیمه نخست سال ۱۴۰۳ نیز بیش از ۴۴ کارگر در چند حادثه بزرگ معدنی در کشور جان خود را از دست دادند.
آمار دقیق و منظم از شمار قربانیان حوادث معدن در ایران منتشر نمیشود و آمار رسمی موجود نیز معمولاً کل حوادث محیطهای کاری را در بر میگیرد. بر اساس برخی برآوردها، حوادث معدنی حدود ۷ تا ۸ درصد از کل مرگهای ناشی از حوادث کار در کشور را تشکیل میدهند. همچنین در برخی معادن کوچک و سنتی که پوشش بیمهای کاملی ندارند، احتمال دارد بخشی از تلفات با عنوان مشخص «حادثه معدنی» در آمار رسمی ثبت نشود.
سازمان پزشکی قانونی در اردیبهشت امسال اعلام کرد که از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان بهمن، یک هزار و ۸۷۹ نفر در ایران بر اثر حوادث ناشی از کار جان خود را از دست دادهاند؛ ۲۲ نفر از قربانیان زن و یک هزار و ۸۵۷ نفر مرد بودهاند. تهران با ۳۶۵ مورد، بیشترین شمار تلفات حوادث محیطهای کاری را در میان استانهای کشور داشته است.
در همین بازه زمانی، شمار مصدومان حوادث محیطهای کاری نیز به ۲۴ هزار و ۲۳۸ نفر رسید.
تکرار چنین آماری در کنار حوادثی مانند ریزش معدن آلبلاغ، طبس و دیگر معادن کشور، این پرسش را دوباره مطرح میکند که تا چه اندازه پیشگیری از حوادث و رعایت استانداردهای ایمنی در اولویت قرار دارد و چه میزان از این مرگها اساساً قابل پیشگیری بودهاند.
کارشناسان و فعالان کارگری معتقدند تداوم استخراج سنتی، فرسودگی تجهیزات و ضعف سرمایهگذاری در ایمنی، احتمال تکرار حوادث مرگبار در معادن را افزایش داده و بدون مکانیزاسیون معادن، امنیت شغلی و جانی معدنکاران همچنان با تهدیدهای جدی روبهرو خواهد بود.
رادیو زمانه – ۱۶ / ۰۶ / ۱۴۰۵
