بحران معیشت «تعادل روانی کارگران» را برهم می‌زند/ لزوم حضور روان‌شناس در محیط‌های کارگری

به گزارش خبرنگار ایلنا، کنفرانس علمی سالم‌سازی روانی محیط کار به مناسبت شعار امسال سازمان جهانی کار در ۲۸ آوریل (روز ایمنی و بهداشت حرفه‌ای) درباره سلامت روان نیروی کار، ظهر امروز در مرکز دانشگاه علمی و کاربردی خانه کارگر در اسلامشهر با حضور علیرضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر برگزار شد.

در این نشست، پس از سخنرانی چندتن از اساتید حوزه روانشناسی و ایمنی کار در این حوزه، علیرضا محجوب دبیرکل خانه کارگر به سخنرانی پرداخت.

محجوب در ابتدای سخنان خود تاکید کرد: سازمان جهانی کار  در ۲۸ آوریل  همه ساله یک موضوع خاص را در حوزه ایمنی و حفاظت و بهداشت کار مطرح می‌کند. سال گذشته کاربرد هوش مصنوعی در ایمنی و بهداشت کار انتخاب شد. در ایران البته به جای اینکه موسسه کار و تامین اجتماعی این موضوع را دنبال کند، وزارت بهداشت آن را پیگیری می‌کند. اما امسال شعار،  به حوزه سلامت روان نیروی کار اختصاص یافته است.

وی افزود: امروز هوش مصنوعی در تحلیل و تجویز و پیش‌گیری و پیش‌بینی از حوادث به کمک انسان می‌آید. در سال‌های اخیر البته وزارت بهداشت پیشرو تر در حوزه تخصصی و تحقیقاتی بوده است. ما تاکید کردیم مطالعات حوزه ایمنی در حوزه اسلامشهر دانشگاه علمی و کاربردی خانه کارگر باشد تا به محیط‌های کار نزدیک‌تر بوده و مانور عملی بیشتری داشته باشد.

محجوب گفت: ما نیاز به اخذ مجوز و راه‌اندازی مجله‌ای تخصصی در این دانشگاه در حوزه بهداشت حرفه‌ای ‌و ایمنی کار داریم تا بتوانیم رشد خوبی در بحث‌های تخصصی این حوزه داشته باشیم.

دبیرکل خانه کارگر تاکید کرد: اینکه کسانی بتوانند نرم افزارهای هوش مصنوعی در این حوزه را برنامه‌نویسی کنیم، بسیار اتفاق مبارکی است که امیدواریم در آینده نزدیک به این دستاورد برسیم.

عضو هیات امنای سازمان تامین اجتماعی با تاکید بر ضرورت حفظ سلامت روان نیروی کار گفت: عدم تعادل اقتصادی و ضعف معیشت، خود به عدم تعادل روانی دامن می‌زند. به همین دلیل نیروی کار بیشتر تحت فشارهای تهدیدکننده سلامت روان است.

وی افزود: ما باید تمرکز نیروی کار را تقویت کنیم. عوامل خطرناک روانی در مدل HSE انگلیس ناشی از ایجاد فشار زمانی و ایجاد دد لاین‌های غیر واقعی، تلنبار کردن چند وظیفه به شکل افراطی و کمبود اختیار کارمند  است که باعث افزودن مدام وحشت در نیروی کار می‌شود که باید با آن مقابله کرد.

محجوب خاطرنشان کرد: سلامت روانی با ایجاد تمرکز و اعتماد نفس، می‌تواند نقطه مطلوبی از نظر روانی در نیروی کار ایجاد می‌کند و در غیر این صورت نیاز به ورود روانشناسان وجود دارد تا مشکل حل شود.

دبیرکل خانه کارگر اشاره کرد: مشکلاتی مثل درد عضلانی، خستگی، سردرد و.. گاهی به این دلیل توسط نیروی کار بیان نمی‌شود که کارگر با بیان آن احساس ضعف می‌کند. ما در فرهنگ خود باید مشکلات روانی مانند افسردگی و استرس و روان‌گسیختگی را فورا شناسایی و به عنوان یک مشکل به رسمیت بشناسیم و از بیان آن در محیط کار نترسیم و ترس از گفتن آن را از بین ببریم.

این فعال کارگری در ادامه تصریح کرد: آثار مشکلات روانی و عدم تمرکز نیروی کار، باعث ایجاد علائمی می‌شود که کارفرما یا مدیر باید بفهمد. دیرآمدن، زود رفتن، بی‌حوصلگی و پرخاشگری در محیط کار، از همین موارد است که باید با آن‌ها به شیوه اصولی مقابله کرد.

وی با اشاره به راهکارهای عملی در مقابله با استرس شغلی به عنوان مزمن‌ترین بیماری شغلی اعصاب و روان، گفت: اولین راهکار مقابله، افزایش انعطاف‌پذیری است. انعطاف در ساعات کار، آرام سازی محیط کار و ایجاد نور ملایم و مواردی از این دست، کاهش تنش در محیط کار و ایجاد احترام متقابل، از وظایفی است که کارشناس بهداشت حرفه‌ای و کارفرما باید برای نیروی کار ایجاد کند.

محجوب گفت: تهیه منشوری در حوزه احترام متقابل و دوستی در محیط کار، یکی از ابزارهای جلوگیری از استرس شغلی و کاهش تنش است. منع گزارش‌ها با هدف انتقام یا قلدری یا تبعیض، یکی از این ابزارهاست. جلسات تشکر از نیروی کار از سوی کارفرما یا مدیر بخش و ایجاد سیستم مونیتورینگ و رصد روانی، یکی از این موارد است که حتما باید مورد توجه قرار بگیرد‌. برنامه‌های هوش مصنوعی می‌توانند رفتار هر فرد را تحلیل کنند.

معاون دبیرکل WFTU گفت: ایجاد ارتباطات شفاف  و انتظارات منطقی، دیگر ابزار ما برای مقابله با استرس شغلی است. ایجاد جلسات دو نفره برای اینکه افراد راحت مشکلات خود را مطرح کنند، یکی از مباحث مهم است که پیشنهاد شده است. آموزش مدیریت خشم توسط نیروی کار و مدیران به صورت دوطرفه، تا ۴۵ درصد در عملکرد تاثیر دارد.

وی با بیان سایر پیشنهادات گفت: ایجاد برخی قوانین کوچک و جزئی برای حل برخی مشکلات دفعی، ایجاد آموزش‌های کوتاه مدت نیم ساعته، ایجاد کمیته‌ها برای تمرکز بخشی به نیروها و ایجاد ساعات تنفس در بین کار، از جمله اقدامات موثر است.

محجوب خاطرنشان کرد: سلامت روان در بلندمدت، بازدهی بیشتری برای مجموعه‌ها ایجاد می‌کند‌. تعادل بین زندگی و کار و ایجاد مکالمات مهربانانه، از جمله اقدامات ضروری است. نکته مهم این است که استفاده از همه این ابزارهای حفظ سلامت روان و بهداشت روحی محیط کار، اغلب هزینه نزدیک به صفر دارند.

او در پایان گفت: محیط‌های بزرگ کار و با پرسنل بالا، نیاز به روانشناس صنعتی دارند و حضور یک روان‌شناس در مراکز کارگری یا حتی محیط‌های کار بزرگ، در این عصر پر استرس ضروری است و تجربه نشان داده این افراد برای مدیریت ریسک‌های روانی کار موثر هستند.

ایلنا – ۰۸ / ۰۲ / ۱۴۰۵